Yeghishe.am - Pan Armenian Network of Journalists Аршил Горкий-Гриша Гюрзадян

    Աստղաֆիզիակայի ոլորտում հայազգի ականավոր գիտնական, դոկտոր, պրոֆեսոր, տիեզերական սարքերի պատրասման գաղափարի հեղինակ եւ իրագործող, Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի (ԳԱԱ) անդամ Գրիգոր Գյուրզադյանը ծնվել է 1922թ հոկեմբերի 15-ին Իրաքում, 1915թ Հայոց Ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած եւ Բաղդադում հաստատված հայ ընտանիքում:
   Ուսում ստացել է Երեւանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, որն ավարտելով 1944թ ընդունվել է այդ հաստատության ասպիրանտուրա եւ դարձել հայտնի հայ աստղագետ Վիկտոր Համբարձումյանի աշակերտը:
   Գյուրզադյանի մոտ նկատելով աստղաֆիզկոսի մեծ տաղանդ` Համբարձումյանը նրան ներգրավել է Բյուրականի աստղադիտարանի հետազոտական խմբում եւ շուտով նշանակել լաբորատորիայի ղեկավար:
   1960-ականներին Գյուրզադյանն արդեն աստղադիտարանի տիեզերական հետազոտություններ իրականացնող բաժնի փոխղեկավարն էր, իսկ ավելի ուշ ղեկավարը:
1971թ հիմնել է Գառնու տիեզերական աստղագիտության լաբորատորիան (1992-2004թթ լաբորատորիան որպես ինստիտուտ է գործել):
   1965թ-ից ԳԱԱ թղթակից անդամ է, իսկ 1986թ-ից անդամ:
   Պարգեւատրվել է ”պատվո շքանշանով”:
   1948-78թթ ասղտաֆիզիկայի տեսություն առարկան է դասավանդել Երեւանի Պետական համալսարանում, իսկ 1978-92թթ ճշգրիտ համակարգեր առարկան` Երեւանի Պոլիտեխնիկական նստիտուտում:
   1960-ականներին հայ գիտնականը UV եւ X ճառագայթումով աստղադիտակներն ուղղել է դեպի արեւի եւ աստղերի ուղղությամբ` օգտագործելով R-5 բալիստիկ հրթիռռը: Առաջին փորձարկումն արվել է Ռուսաստանի Աստրախանի շրջանում տեղակայված “Կապուստին Յար” ռազմական հրթիռային բազայից 1961թ փետրվարի 15-ին:
   1966թ նմանատիպ փորձարկումների վերաբերյալ ՀՀ ԳԱԱ պահպանվող գիտնականի արձանագրությունները տիեզերքում կատարված փորձարկումների վերաբեյալ առաջին փաստաթղթերից է համարվում:
   “Մոլորակների ամպամածության”, “միջաստային մատերիայի” եւ “աստղերի առկայծման” վերաբերյալ երկարատեւ ուսումնասիրությունները Գյուրզադյանի բազմաթիվ աշխատությունների թեմաներ են դարձել:
   1990-ականներին Գյուրզադյանն առաջ է քաշել կրկնակի աստղերի սովորական քրոմոսֆերաներից կազմված լինելու ու կրկնակի գնդաձեւ աստղաբույլերի էվոլուցիայի վերաբերյալ տեսությունը:
   Ավելի քան 200 աշխատությունների հեղինակ է մեր հայրենակիցը. “Ռադիոաստղաֆիզիկա” (1956թ), “Մոլորակների ամպամածություն” (1962թ), “Աստերի առկայծում” (1973թ), “Աստղային քրոմոսֆերաներ” (1984թ), “Մոլորակային ամպամածության ֆիզիկան եւ դինամիկան” (1988թ), “Միջմոլորակային թռիչքների տեսություն” (1996թ), “Տիեզերքի դինամիկան” (2002թ) եւ այլն:

Поиск в Новостях

Member Area